Skip to main content

Preguntanan frecuente

On this page, we answer the most frequently asked questions about stem cell donation. Do you not see your question in this overview? Please contact us.

Topics

Become a stem cell donor
Si mi ta tuma medicamento of mi tin un condicion medico, mi por bira donante?

Bebe paracetamol, “e pil “ of medicamento pa ADD of ADHD no ta un problema, bo por meld bo mes como un donante di stamcel. Wak riba nos pagina 'Ken por bira un donante di stamcel' pa informacion tocante cua malesa/uzo di medicamento ta permiti pa uza, pa bira un donante di stamcel of no. 

Mi por registrá pa un pasiente?

You cannot register for one specific patient; you register for all patients who are in the same situation. The chance of a match is very small, so in order to find a suitable donor for as many patients as possible, many potential stem cell donors are needed. You will be called as soon as you are a match with a patient.

Kico ta sosode cu mi slijmvlies di wang?

Matchis ta manda e swabnan di catuna cu bo slijmvlies di wang na un laboratorio, unda ta isola e DNA for di esaki. E laboratorio no ta haya niun dato personal, solamente un barcode cu por relaciona bo cu ne via Matchis. 

E DNA ta forma e base pa determina bo perfil di tehido (HLA), cu cual por haci un match cu un pashent. Pa por keda actualisa e perfil di tehido cu e caracteristicanan nobo segun desaroyo tecnologico, e laboratorio ta warda bo DNA pa un periodo indefini. Esaki ta permiti cu den futuro por haci un match mas exacto. Nunca Matchis lo duna bo datonan personal na e laboratorio, sin bo permiso explicito y por escrito. 

• Mi ta un donante di sanger, mi por ta tambe un donante di stamcel (of contrario)?

Sigur cu si! Ta posibel pa ta un donante di sanger como un donante di stamcel. Si Matchis yama bo como un posibel match y bo ta reserva pa un pashent specifico, nos ta pidi pa den e periodo ey no haci donacion di sanger. Esaki ta pa sigura cu bo curpa ta optimalmente prepara pa un donacion di stamcel. 

Despues di e donacion di bo stamcel, nos ta conseha bo pa den e siguiente periodo di 6 luna mas no haci donacion di sanger, pa asina bo balornan di sanger por bolbe na nivel normal. 

Registration process
Kico ta pasa cu mi datonan ora cu mi kita for di registro?

Si bo kita for di registro, Matchis ta elimina tur bo datonan personal for di su registro.

Esaki ta sosode door di solamente warda e aña di bo fecha di nacemento y kita bo nomber, adres y lugar di residencia. Dato cu a comparti cu otro instancia, manera laboratorio cu a determina bo perfil di tehido of e centronan di transplante den exterior, no por relaciona nunca mas cu bo como persona. De facto e instancianan aki ta dispone solamente di un number unico (o sea: dato anonimo), di cual solamente Matchis por a uza pa relaciona cu bo datonan personal. Despues di kita bo mes for di registro, esaki no ta posibel mas. 

Mi a wordu rechasá como donante pa motibu médiko. Si mi ta aseptá e riesgo mes, e ta permití?

Nos no ta acepta niun risico halto pa nos donantenan boluntario, mirando cu esaki no tin niun beneficio pa salud cu e proceduranan medico cu nan ta somete na dje. Den esaki nos ta hopi estricto y e decision di un dokter di donante ta determinante. 

Un donacion cu un risico halto no ta permiti bou di ningun condicion, ni si e donante ta dispuesto pa acepta e riesgo. Banda di garantisa e siguridad di e donante, nos tin tambe e obligacion pa protega e siguridad di e pashent, cu por sufri consecuencia si un donacion cancela of termina prematuramente pa motibo di complicacion. 

Banda di esey ta nos tarea pa percura pa e donacion di stamcel ta keda reconoci como un procedura safe, pa asina sostene e sistema di donante boluntario. 

Mi ta na estado. Mi por meld como un donante di stamcel?

Bo tin mag di registra normal, ora bo ta na estado. E echo cu bo ta na estado no tin niun influencia riba e tumamento di e slijm wang cu swabnan di catuna. Pero si ta un realidad, cu bo por haci donacion di stamcel, despues di seis luna di bo embaraso y si bo no ta duna pecho mas (of bo ta dispuesto pa interumpi esaki temporalmente pa 1 siman). 

P’esey nos ta pidi bo pa manda nos un mensahe via e fomulario di contacto cu bo fecha probabel di parto. Manera cu completa bo registracion, nos ta pone bo temporalmente riba status no activo den nos sistema. .

Mi a registrá, pero no a risibí un email di confirmashon

This is possibly due to a mistake with the email address or a technical error. Contact us via our contact form. 

 

• Mi a haci un “HLA-typering” caba pa un miembro di famia, pakico mi mester bolbe haci esaki di nobo?

Si bo “HLA-typering” ta realisa caba pa un ruman of otro miembro di famia, esaki no ta nifica cu automaticamente bo ta registra como donante di stamcel na Matchis. Bo mester inscribi bo mes como donante y haci e wangslijmvlies cu nos set di registracion.

E motibo cu pakico nos kier determina bo “HLA” di nobo ta, pasobra den hospital nan ta haci un “typering” menos amplio. Solamente si bo ta un match real cu un miembro di famia, nan ta haci un “typering” mas amplio. 

P’esey nos ta manda bo wangslijm un biaha mas pa laboratorio, pa asina cu e “typering” amplio por determina si bo chens pa ta un mihor match ta mas halto. 

Donation process
Con ta tuma mi stamcelnan?

Tin dos manera cu bo por haci donacion di stamcel, sea via sanger of via beenmerg. Lesa mas riba e pagina di 'Con donacion di stamcel ta funciona.

Tin risico y efecto(nan) secundario?

Donacion di stamcel via sanger

E efectonan secundario di G-CSF
E administracion di e factor di crecemento G-CSF por causa efecto secundario di dolor leve te modera den weso y musculo, cu ta bon tratabel cu paracetamol. Tin biaha por presenta un sensacion manera griep, cu cansancio y eventualmente un tiki keintura y dolor di cabes. 

Algun donante ta meld cu durante e uzo di G-CSF nan ta drumi menos bon of ta haya un subida leve di temperatura. Raramente por surgi efecto secundario manera nausea, sodamento anochi y mareo. Tambe tin algun caso di haya iritacion na e lugar, unda a pone e prik. Generalmente, e kehonan ta desaparece den un periodo di un te dos dia. 

Un di e efectonan secundario di G-CSF ta, cu e por aumenta e kehonan di malesa di auto-inmuno, astma y alergia.

E efectonan di G-CSF riba termino largo 
Riba termino largo di G-CSF te cu actual, no tin efecto negativo conoci. Den investigacion haci, a duna atencion special riba e posibel riesgonan mas halto di e malesanan, manera cancer. Ta uza e substancia G-CSF pa e aplicacion aki for di cuminsamento di e añanan nobenta cerca e donantenan bon di salud. 

E efectonan secundario di e extraccion di stamcel for di sanger 
Donacion di stamcel via di sanger por dura te 6 ora. Durante varios ora, un parti di sanger ta keda pasa continuamente pa medio di un mashin. Como cu e sanger ta fria ora e ta pafor di e curpa, bo por sinti friu. Un deken por yuda den e momento ey. 
Durante e proceso di colecta stamcel den e mashin, por tin tambe bloedplaatjes cu ta bay den dje. Door di esey e cantidad di bloedplaatjes den e curpa por baha un tiki. P’esey, tanto prome como despues di e extraccion, ta controla e cantidad di bloedplaatjes. Normalmente e cantidad di bloedplaatjes no ta bira asina abou, cu por conduci problema. 

Donacion di stamcel via beenmerg (medula di weso)

Dolor?
Haci donacion di stamcel via di beenmerg no ta haci niun dolor, pasobra e donacion ta principalmente haci bou di narcose general. Durante donacion via beenmerg, e riesgonan standard di narcosis ta e riesgo di mas grandi. Despues di bin bij di e narcose bo por sinti un un poco soño. Tambe por pasa, cu door di e tubo di hala rosea, bo ta keda cu sensacion fastioso of hasta dolor di garganta. Esaki mayoria biaha ta pasa den algun dia. 

Dolor di cabes y/of nausea tambe por presenta. E kehonan aki ta disparce generalmente e siguiente dia.

Extraccion
Ta saca e stamcelnan cu un hangua diki for di e parti patras di e bekken. E prome dianan bo por sinti dolor manera di un pleki blauw, unda a prik den e bekken. Esaki ta bon tratabel cu paracetamol. E dolor ta bira menos den algun dia, pero sa pasa cu e por dura algun siman prome cu e disparce completo. 

Anemia
Como cu e beenmerg den e bekken ta hopi rico na sanger, durante e extraccion e beenmerg ta saca relativamente hopi sanger, mas o menos un liter. Door di esey por causa un anemia leve. Esaki por causa cansancio. E curpa ta traha e sanger rapidamente di unda cu a sac’e for di e beenmerg. Y e sanger anemico despues di algun siman ta disparce. Eventualmente por uza vitamina di hero pa yuda e proceso aki

Ken ta dicidi riba cua forma ta haci donacion di stamcel?

E dokter cu ta trata e pashent ta scoge cua metodo ta mihor pa su pashent. Como donante, bo tambe por aproba e metodo cu a scoge. E donacion di stamcel semper ta boluntario. Si acaso e metodo scogi di e dokter no ta cuadra cu bo preferencia, esey kiermen cu bo no lo ta e donante pa e pashent specifico ey. 

A base di e tipo di malesa y e caracteristicanan di e pashent, ta dicidi cua ta e mihor manera di donacion pa e pashent. Entre dos tipo di donacion (via beenmerg y via sanger) tin un diferencia den e caracteristicanan di e propiedadnan di e ‘producto’ final cu a haci donacion.

Door di e diferencia di e caracteristicanan aki, e efecto di e stamcel den cada curpa di e pashent por varia, segun e metodo di donacion. 

 

Diferencia

Cu donacion haci via sanger, e producto ta contene hopi stamcel, loke ta haci cu e por establece den e curpa mas liher y cu e stamcelnan nobo por cuminsa produci e celnan di sanger mas liher.  

E producto tambe ta contene hopi bloedcel blanco, cu por tin un efecto di anti-leukemia. Un desbentaha di e bloedcelnan blanco aki ta, cu nan tambe por causa un reaccion di rechaso. Esaki ta nifica cu e stamcelnan di e donante por cuminsa ataca e curpa di e pashent. 

Cu donacion haci via beenmerg e producto ta contene menos stamcel y menos bloedcel blanco, pero tin otro substancia di sosten cu ta yuda pa duna un mihor resultado den algun tipo di malesa. Donacion via beenmerg generalmente tin menos caso di reaccion di rechaso. Actualmente, donacion di beenmerg na Hulanda, ta uza pa cierto tipo di malesa specifico (por ehempel Anemia Aplastico). Tambe tin preferencia fuerte pa producto di beenmerg ora e pashent ta un mucha. 

Ademas di e preferencia di dokter responsabel di e pashent y e donante mes, e dokter di e donante tambe tin un bos den e escogencia di e forma di donacion. Si un donante no ta apto pa un cierto forma di donacion, por scoge den consulta, pa un otro metodo di donacion, tambe si esaki no tabata e metodo di preferencia di e dokter responsabel di e pashent. 

Ta yama mi y pidi mi frecuentemente pa duna stamcel?

No, e chens pa haya un match ta hopi chikito. P’esey tin mester di hopi donante potencial den e banco di donante mundial. Ta yama algun di e donantenan ya caba den 3 luna y otro te despues di 3 aña, 15 aña of kisas nunca.

Ki ora ta yama mi pa haci donacion di stamcel?

Si bo ta un match potencial cu un pashent, nos ta yama bo pa duna bo stamcel. Como cu por pasa hopi tempo desde cu bo a registra, nos ta puntra bo si ainda bo ta para tras di bo decision pa haci donacion di stamcel pa e pashent cu bo ta match mihor cu ne.

 Solamente despues di esaki, despues di a ricibi informacion amplio y un evaluacion medico, e donacion real di stamcel ta tuma lugar. 

• Con ta determina e match cu un pashent?

Cua donante ta esun mas adecua, finalmente ta keda determina pa e dokter responsabel di e pashent. E factor mas importante pa esaki ta bo tipificacion di tehido of HLA (informacion di stamcel). Esaki mester match cu esun di e pashent. Si bo ta un match (potencial) pa un pashent, e ora nos ta tuma contacto cu bo. Pues abo no mester haci nada. Si bo no tende nada, ta pasobra bo no ta un match. 

 

Manera un hende registra como un donante, su tipificacion di HLA (tipificacion di tehido) ta keda determina for di e slijm di wang cu swab di catuna. E tipificacion di HLA aki ta determina na un grado hopi importante, si un donante ta un bon match pa un pashent. For di e stamcel di e donante ta forma e sistema di defensa nobo. Si e curpa di e pashent ta considera e stamcel como algo straño of si e celnan di e donante ta mira e curpa di e pashent como algo straño, por surgi complicacion serio of hasta morto. 

 

P’esey ta importante cu e tipificacion di tehido di e stamcel di e donante ta coincidi mas hopi posibel cu un pashent. E proceso pa haya un donante cu un tipificacion adecua, nos ta yama ‘matching’

 

E factornan mas importante pa ta un match ta: 

 

  • HLA (Human Leukocyte Antigen) ta e factor mas importante. Esaki mester coincidi mas hopi posibel of mester ta igual. Como preferencia, nos ta busca un match di 10 for di 10.
  • Edad tambe ta un factor sumamente importante. E preferencia ta bay pa un donante mas jong, door cu e calidad di e stamcel ta mas halto y e transplante cerca e pashent mayoria biaha ta mas exitoso. Banda di esey e chens ta aumenta riba complicacion pa e donante, segun cu e donante ta bira mas bieu.
  • Sexo tambe ta un factor cu nos ta tene cuenta cu ne. Hopi biaha tin preferencia pa donante masculino, door cu nan tin mas stamcel. Tambe hende muher ya caba a pasa den un embaraso anteriormente, loke ta haci cu e stamcelnan ta menos adecua. Esaki por aumenta e chens riba reaccion di rechaso cerca e pashent.
  • CMV, tambe conoci como e virus di citomegalia, generalmente ta un virus sin peliger y hopi hende a pasa den un infeccion di CMV sin cu nan sa. Sinembargo pa un pashent cu ta haya un transplante di stamcel, e virus aki por causa problema. P’esey nos kier sa si e donante ta CMV-positivo of CMV-negativo (pues si e donante a pasa den e infeccion of no). Si un pashent ta CMV-positivo y ta haya stamcel di un donante cu ta CMV-negativo, e pashent aki por haya hopi problema. E mesun cos ta conta, aunke den un menos grado, pa un pashent cu no a pasa den e infeccion aki y e donante si.
  • Urgencia cerca e pashent, pues con urgente un pashent tin mester di un transplante di stamcel, tambe ta un factor importante ora cu nos ta haci e escogencianan. Por ehempel, por scoge un donante for di un pais cerca of un alternatiivo, manera sanger di navelstreng, pasobra esaki ta mas liher.
  • Tambe nos a wak na e factornan manera, peso, comportacion di riesgo, historia di biahe di e ultimo lunanan y e disponibilidad di e donante. 

 

Ta cubri mi gastonan ora mi haci donacion di stamcel?

Tur e gastonan cu surgi rond di e donacion di stamcel ta cubri pa e seguro di e pashent. E gastonan relaciona cu biahe y estadia na Hulanda ta cubri pa Matchis. Pa e donacion mes, bo no ta haya niun compensacion; esaki ta determina pa ley. 

Kuantu tempu mi lo mester keda den ospital ora mi ta doná selulan stem?

Pa haci donacion di stamcel via sanger of beenmerg, bo ta keda un dia den hospital. 

 

Como cu e donacion real di stamcel ta tuma lugar na Hulanda, bo lo mester biaha bay Hulanda algun dia prome cu e fecha di donacion. Pa donacion via sanger, esaki ta mas of menos seis dia prome cu e fecha di donacion y cinco te shete dia despues di e donacion, bo lo por bay cas. Total bo lo keda mas o menos dos siman na Hulanda.

 

Pa donacion via beenmerg bo ta bin Hulanda un te dos dia prome cu e fecha di donacion y bo por bay cas bek, despues di mas o menos shete dia, despues di e donacion.

• Cuanto biaha mi por haci donacion di stamcel? Y si mi mag haci donacion ainda despues na mi miembronan di famia?

Na Matchis nos tin e regla cu por yama un donante maximo tres biaha pa haci donacion di stamcel. Medicamente mira por haci esaki en principio mas biaha; pa loke ta trata esey, donacion di stamcel ta parce un donacion di sanger mas cu donacion di organo. E curpa ta produci stamcel nobo rapidamente.

 

Si bo ta un match cu otro pashent, nos ta mantene un periodo di espera di minimo un aña.    Si ta trata di e mesun pashent, bo mester recupera completamente y ta aplica un periodo di minimo seis siman. Naturalmente, cada biaha esaki ta completamente boluntario.

 

Si bo a haci un donacion di stamcel tres biaha, e ora bo ta keda disponibel pa e miembronan di famia cu ta busca un donante di stamcel. Pa miembro di famia no tin un limite maximo di e cantidad di biaha di donacion. Esaki no tin influencia riba e cantidad di biaha cu bo a haci donacion pa un pashent cu no ta famia.

General
• Mi kier adapta/mira mi informacion

Bo por adapta bo informacion door di manda nos un mensahe via e formulario di contacto

 

Bo por pidi bo tipificacion di HLA via e formulario aki. Manda e formulario yena, hunto cu un copia di un documento di identificacion valido (percura pa pone bo number di BSN, of haci un copia cu e app Kopie ID) pa contact@matchiscaribbean.com. Nos lo manda bo e datonan bek na un forma safe via Zorgmail. 

Con mi por cancela mi mes como un donante di stamcel?

Bo por cancela bo mes como un donante di stamcel via nos formulario di contacto. Si ta posibel, bo por indica tambe e motibo cu bo ta cancela como donante. Bo lo haya un confirmacion di e cancelacion for di nos empleadonan. 

Mi ta bay muda pa exterior, mi mester cancela mi mes como donante?

Si bo ta bay muda pa un periodo largo of ta muda definitivamente den exterior, laga nos sa esaki via nos formulario di contacto. Nos lo cancela bo como donante y bo por registra bo mes na e país, unda bo lo bay biba. 

Mi a ta donante di selulan stem (durante aña), pero awor mi no ta cumple ku e kriteria. Ki mi por hasi awor?

Si bo mes no ta sano of bo tin un condicion cu ta pone cu bo no por haci donacion mas, laga nos sa esaki. Nos lo cancela bo como un donante of pone bo temporalmente riba un lista di no activo. 

 

Manda un mensahe via nos formulario di contacto y indica tambe e motibo (medico) den bo mensahe.